Bursa’da 140 İşletmeyi Taradık: Sadece 45’inde Çalışan İletişim Formu Var

Bursa’da mutfak dolabı yaptırmaya karar veren biri, aramada bulduğu firmanın sitesine giriyor ve yazılı bir mesaj bırakmak istiyor. Taradığımız 20 mutfak ve banyo firmasının 3’ünde bunu yapabiliyor. Kalan 17’sinde ya site hiç açılmıyor, ya da açılan sitede doldurulacak bir form bulunmuyor.

Müşteri adayına hızlı dönmenin önemi üzerine yazılmış her metin doğru bir şey söylüyor: dakikalar satışı belirliyor. Ama Bursa için eksik bir cümle bu. Yanıt süresinin ölçülebilmesi için ortada yanıtlanacak bir mesaj olması gerekiyor — ve bizim ölçtüğümüz şey, o mesajın çoğu zaman hiç doğmadığı.

27 Ağustos 2026’da 9 sektörden 140 Bursa işletmesinin web adresine tek tek baktık. Kimseyi aramadık, kimseye form doldurmadık; yalnızca herkesin gördüğü sayfaları açıp bir müşterinin oradan nasıl mesaj bırakabileceğini kaydettik. Aşağıda yöntemin tamamı, sektör ve ilçe kırılımı, ve neyi ölçmediğimiz var.

Ne ölçtük, neyi ölçmedik

Tarama, 9 sektörden 140 Bursa işletmesinin kayıtlı web adresine 27 Ağustos 2026’da tek bir istek göndererek yapıldı. Her adres için altı şey kaydedildi: site açılıyor mu, bağlantı şifreli mi, iletişim formu var mı, WhatsApp bağlantısı var mı, telefon numarası tıklanabilir mi, sayfada mobil görünüm etiketi var mı.

Örneklem, Temmuz 2026’da bir işletme dizininden derlenmiş 140 kayıttan oluşuyor. Sektörler: güneş enerjisi, çelik kapı ve PVC, inşaat, mobilya, mutfak ve banyo, diş kliniği, göz ve LASİK, estetik, saç ekimi. İlçe dağılımında Nilüfer 42, Osmangazi 34, Yıldırım 25, İnegöl 23 işletmeyle öne çıkıyor; kalan 16 işletme yedi ilçeye dağılmış durumda.

Form aramasında ana sayfayla yetinmedik. Ana sayfada form yoksa menüdeki iletişim bağlantısı takip edilip o sayfa da tarandı — çünkü Türkiye’de formların çoğu ayrı bir iletişim sayfasında duruyor. Nitekim formu olan 45 işletmenin 24’ünde form yalnızca iletişim sayfasındaydı. Arama kutuları form sayılmadı.

Ölçmediğimiz üç şey var; bunları yazmak, ölçmüş gibi yapmaktan daha değerli:

• Sosyal medya hesapları. Örneklemin geldiği dizinde Instagram alanı boştu. Yalnızca Instagram üzerinden satan bir firma bu taramada “sitesi yok” görünür — ki bu, o firmanın ulaşılamaz olduğu anlamına gelmez.
• Yanıt süresi. Hiçbir forma mesaj bırakılmadı, hiçbir numara aranmadı. Bu ölçüm Faz 2’de yapılacak; protokolü aşağıda açık olarak yazılı.
• Formun gerçekten çalışıp çalışmadığı. Sayfada form etiketi bulunması, gönderilen mesajın bir insana ulaştığını göstermez. Gördüğümüz şey formun varlığı, işlerliği değil.

140 işletmenin 72’sine internetten ulaşılamıyor

Taradığımız 140 işletmenin 68’inin (%49) web adresi açıldı. 44’ünün (%31) dizinde kayıtlı bir web adresi yoktu, 28’inin (%20) adresi kayıtlıydı ama açılmadı. Bir müşteri bu 140 firmanın 72’sine web sitesi üzerinden ulaşmayı denese, karşısına hiçbir şey çıkmıyor.

Açılmayan 28 adresin dökümü şöyle: 23’ünde alan adı hiç çözülmüyor, yani adres artık kimseye ait değil ya da kaydı düşmüş. 2 sitede güvenlik sertifikası sorunu var (birinin süresi dolmuş, biri başka bir alan adına ait). 1 sitede sunucu bağlantıyı kapatıyor, 1 sitede yönlendirme tamamlanmıyor, 1 site parola korumalı. Bu adreslerin hiçbiri www ekiyle de açılmıyor — ayrıca denedik.

Karşılaştırma için: TÜİK’in Girişimlerde Bilişim Teknolojileri Kullanımı Araştırması’na göre 2025’te en az 10 çalışanı olan girişimlerin %56,5’i web sitesi sahibiydi, 10–49 çalışanlı grupta oran %52,4. Bizim örneklemimizde adresi kayıtlı olanların oranı %69 — daha yüksek, çünkü örneklem zaten bir işletme dizininden çıktı. Asıl fark şurada: TÜİK “siteniz var mı” diye soruyor, biz “site açılıyor mu” diye baktık. Bu iki soru arasındaki yirmi puanlık boşluk, bu yazının konusu.

Açılan siteler yavaş değil

Sitesi açılan 68 işletmede ana sayfa medyan 0,53 saniyede geldi. 49 site bir saniyenin altında açıldı, yalnızca 6 site üç saniyeyi aştı, en yavaş site 6,77 saniyede yüklendi.

Bu, taramanın en rahatlatıcı bulgusu: Bursa’da hız yaygın bir sorun değil. Sorun sitenin yavaş olması değil, sitenin hiç olmaması ya da açıldıktan sonra ziyaretçiden hiçbir şey istememesi.

Sitesi açılan her üç işletmeden birinde form yok

Sitesi açılan 68 işletmenin 45’inde (%66) iletişim formu bulduk; 23’ünde (%34) hiç form yok. Formu olanların 21’i formu ana sayfaya yerleştirmiş, 24’ü yalnızca ayrı bir iletişim sayfasına koymuş. Havuzun tamamına oranlandığında Bursa’daki her üç işletmeden yalnızca birine web üzerinden yazılı mesaj bırakılabiliyor.

Formun yeri de sonucu değiştiriyor. Ana sayfada form olmadığında ziyaretçinin menüyü açıp iletişim sayfasına gitmesi gerekiyor — bu, mesaj bırakma niyetiyle siteye giren birinin atması gereken fazladan iki adım. Taradığımız sitelerin 24’ünde form bu ikinci adımın arkasındaydı.

Türkiye’nin %90’ı WhatsApp’ta, sitelerin %34’ü

TÜİK’in 2026 Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması’na göre Türkiye’de internet kullanan bireylerin %90’ı WhatsApp kullanıyor; YouTube %77,6, Instagram %71,1 ile arkadan geliyor. Taradığımız 68 sitenin ise yalnızca 23’ünde (%34) WhatsApp bağlantısı var. Ülkedeki en yaygın mesajlaşma kanalı, işletme sitelerinde en seyrek bulunan kanal.

Grafikte dikkat çeken iki uç var. Solda, hiçbir iletişim kanalı taşımayan 13 site. Sağda, dört kanalın dördünü birden sunan 7 site. Arada kalan 48 sitenin çoğu iki ya da üç kanalla yetiniyor — genellikle form ve telefon var, WhatsApp yok.

Tıklanabilir telefon bağlantısı 42 sitede (%62) vardı. Bu ayrıntı göründüğünden önemli: numara düz metin olarak yazıldığında mobil kullanıcı onu seçip kopyalamak, sonra arama uygulamasına yapıştırmak zorunda kalıyor. Numarayı tıklanabilir hale getirmek tek satırlık bir düzenleme, ama taradığımız sitelerin 26’sında yapılmamış.

Sektör kırılımı: inşaat önde, mutfak dipte

Dokuz sektör arasında iletişim formu oranı en yüksek inşaat (%50) ve göz–LASİK (%50); en düşük mutfak ve banyo ile estetik (ikisi de %15). Aradaki fark tesadüf değil: işi proje bazlı ve yüksek bedelli olan sektörler yazılı talep toplamaya yatırım yapmış, perakendeye yakın olanlar yapmamış.

Tabloyu okurken “sitesi açılan” ile “formu olan” sütunlarının arasındaki farka bakın; sorunun hangi katmanda olduğunu orası söylüyor. İnşaatta 11 sitenin 10’unda form var: ayakta kalan siteler işini yapıyor, kayıp tamamen açılmayan adreslerde. Mutfak ve banyoda ise hem 9 firmanın adresi hiç kayıtlı değil, hem de açılan 9 siteden sadece 3’ünde form var — orada sorun iki katmanlı.

İlçe kırılımında Nilüfer 42 işletmeyle en kalabalık grup ve form oranının en yüksek olduğu ilçe (%36). Osmangazi %29, İnegöl %26, Yıldırım %24 ile geliyor. İnegöl’ün mobilya ağırlıklı olması dikkate alındığında bu oran sektör ortalamasıyla uyumlu.

Yanıt süresinden önce gelen sorun

Hızlı dönmenin değeri ölçülmüş bir şey. Harvard Business Review’ün 2011’de 2.241 ABD şirketini denetlediği çalışmada şirketlerin %23’ü test müşteri adayına hiç dönmedi; dönenlerin ortalama yanıt süresi 42 saatti. Bir saat içinde dönenlerin müşteri adayını nitelendirme şansı, 24 saat sonra dönenlere göre kat kat yüksek çıktı.

Aynı araştırmacının MIT Sloan bünyesinde yürüttüğü daha erken bir çalışma, altı şirketten 15.000’den fazla müşteri adayı ve 100.000’den fazla arama denemesini inceledi. Sonuç aynı yöne bakıyor: beş dakika içinde dönmekle otuz dakika içinde dönmek arasında, müşteri adayını nitelendirme şansında büyük bir fark var.

Ama bu literatürün tamamı tek bir varsayımla başlıyor: form dolduruldu ve mesaj bir yere düştü. Bursa örnekleminde bu varsayım 140 işletmenin 95’inde geçerli değil. Onlar için yanıt süresi tartışması henüz başlamamış; kronometrenin çalışacağı bir an yok.

Sitesi açılıp da mesaj toplamayan bir sayfanın neden dönüşmediğini ayrı bir yazıda ele almıştık: web sitenizin neden müşteri adayı getirmediği. Reklam bütçesi bu tabloya eklendiğinde maliyetlerin nasıl değiştiğini ise 2026 Bursa KOBİ maliyet raporumuzda sayılarla göstermiştik.

Web adresi hiç bulunmayan 44 işletme için ilk adım site yaptırmak değil: Google İşletme Profili optimizasyonu çoğu durumda tek günde kurulabilen ve arama sonuçlarında doğrudan görünen bir kanal. Site ve dönüşüm tarafı için web tasarım ve dönüşüm optimizasyonu hizmetimize, Bursa’daki bütün tabloyu görmek için Bursa dijital pazarlama rehberimize bakabilirsiniz.

Faz 2: yanıt süresi saha ölçümü

Bu yazı iki fazlı bir araştırmanın ilk yarısı. Faz 1 altyapıyı ölçtü: kim ulaşılabilir durumda. Faz 2 yanıtı ölçecek: ulaşılabilir olanlara gerçek bir talep gönderildiğinde kim, ne kadar sürede, hangi kanaldan dönüyor. Faz 2’nin örneklemi, Faz 1’de iletişim formu bulunan 45 işletme.

Protokolü şimdiden yazıyoruz, çünkü ölçümden sonra açıklanan yöntem her zaman şüpheli durur:

1. Örneklem. Faz 1’de formu bulunan 45 işletme. Formu olmayanlar ölçüme girmez; onlar için zaten ölçülecek bir süre yok.
2. Talep. Her işletmeye kendi sektöründe gerçek ve karşılanabilir tek bir fiyat sorusu gönderilir. Sahte kimlik kullanılmaz; talebi gönderen taraf açıkça Mayata Vision olarak yazılır.
3. Ölçüm. İlk yanıtın geliş zamanı, kanalı ve niteliği kaydedilir — otomatik yanıt mı, insan mı. Kronometre form gönderildiği anda başlar, otuz günde durur.
4. Tek temas. Her işletmeye bir kez yazılır. Takip mesajı gönderilmez, dönen olursa süreç aynı gün kapatılır.
5. Yayın. İşletme adları anonimleştirilir; sektör ve ilçe kırılımı açık yayımlanır. Talep eden işletmeye kendi satırı ayrıca gönderilir.

Faz 2 tamamlandığında sonuçlar bu yazıya bağlanacak ve buradaki tablolar güncellenecek.

Kendi sitenizi on dakikada denetleyin

Bu taramada kullandığımız kontrolleri kendi sitenizde elle yapmak on dakika sürüyor ve teknik bilgi gerektirmiyor. Sırayla altı adım: adresi telefondan açın, form arayın, formu gerçekten doldurun, telefon numarasına dokunun, WhatsApp bağlantısını arayın, adres çubuğundaki kilit simgesine bakın.

1. Alan adınızı telefonun tarayıcısına www olmadan yazın. Açılmıyorsa sorun sitenin içinde değil, alan adı kaydınızda — taradığımız 23 işletmenin durumu tam olarak buydu.
2. Ana sayfada aşağı inin. Form yoksa menüden iletişim sayfasına gidin. Formu bulmak iki tıklamadan uzun sürüyorsa ziyaretçi bulamayacak.
3. Formu kendi numaranızla doldurup gönderin. Mesaj hangi e-posta kutusuna düşüyor, o kutuya kim bakıyor? Yanıtı bilmiyorsanız form var ama çalışmıyor demektir.
4. Telefon numaranıza dokunun. Arama ekranı açılmıyorsa numara düz metin yazılmış; tıklanabilir hale getirmek tek satırlık bir iş.
5. WhatsApp bağlantısı arayın. Yoksa, ülkedeki internet kullanıcılarının %90’ının bulunduğu kanalı kapatmış oluyorsunuz.
6. Adres çubuğunda kilit simgesi yoksa siteniz şifresiz. Taradığımız 68 siteden 10’u bu durumdaydı; 11’inde de mobil görünüm etiketi eksikti.

Altı adımın hepsine “evet” diyebiliyorsanız dar bir azınlıktasınız: taradığımız 68 sitenin yalnızca 7’si dört iletişim kanalını birden sunuyordu. Formdan gelen mesajın nereye düştüğünü ve kaçının yanıtlandığını ölçmek ise ayrı bir iş; veri ve optimizasyon motoru hizmetimiz tam olarak bunu kuruyor.

Özetle

• Bursa’da taradığımız 140 işletmenin 68’inin (%49) web sitesi açılıyor; 72’sine internet üzerinden hiç ulaşılamıyor.
• Sitesi açılan 68 işletmenin 45’inde iletişim formu var. Havuzun tamamına oranlandığında her üç işletmeden birine web üzerinden yazılı mesaj bırakılabiliyor.
• Hız yaygın bir sorun değil: siteler medyan 0,53 saniyede açılıyor. Sorun sitenin yavaşlığı değil, yokluğu ya da sessizliği.
• Türkiye’de internet kullananların %90’ı WhatsApp kullanırken, taradığımız sitelerin yalnızca %34’ünde WhatsApp bağlantısı var.
• Sektörler arasındaki fark keskin: inşaat ve göz–LASİK %50, mutfak ve banyo ile estetik %15.

Bugün yapılacak tek somut şey şu: kendi sitenizi telefondan açın, formu gerçekten doldurun ve gönderin. Mesajın hangi kutuya düştüğünü ve o kutuya kimin baktığını bulun. Bu iki sorunun cevabı yoksa, siteniz açılıyor olsa bile bu taramadaki 23 sessiz siteden biri gibi davranıyor demektir.