Dijital Pazarlama Sözlüğü: KOBİ’ler İçin 60 Terim
- Google Anahtar Kelime Planlayıcı’dan 31 Ağustos 2026’da çektiğimiz veriye göre Türkiye’de “seo nedir” sorgusu aylık ortalama 6.600 kez aranıyor; ölçtüğümüz 26 pazarlama teriminin aylık toplamı 23.660 arama.
- İnsanlar terimleri İngilizce kısaltmasıyla arıyor: aynı ölçümde İngilizce kısaltma ve terimlere giden arama 6.280. Kimse “tıklama başına maliyet” yazmıyor, “cpc” yazıyor — bu yüzden aşağıdaki tablolarda her terim çift geçiyor.
- En pahalı üç karışıklık şu: dönüşümü müşteri adayı sanmak, reklam harcamasından elde edilen geliri (ROAS) kâr sanmak, erişimi gösterim sanmak. Üçü de bütçe kararını yanlış yöne çeviriyor.
- Google Analytics 4’te etkileşimli oturum, 10 saniyeden uzun süren veya en az iki sayfa görüntülenen ya da en az bir anahtar olay tetikleyen ziyarettir (Google Analytics Yardım, 2026). Hemen çıkma oranı bunun tersidir; tek başına kötü haber değildir.
- Bugün atılacak adım: son ajans raporunuzu açın, anlamadığınız üç satırı bu sayfada aratın, bir sonraki toplantıya o üç soruyla girin.
Ajanstan gelen aylık raporun üçüncü satırında “ROAS 3,4” yazıyor. Dördüncüde “CTR yüzde 2,1”. Beşincide “CPL 486 TL”. Rakamlar iyi mi kötü mü, rapordan anlaşılmıyor — çünkü rapor terimleri açıklamıyor, siz de toplantıda sormaya çekiniyorsunuz.
Türkçe kaynakların çoğu bu boşluğu kapatmıyor. Ya bir İngilizce sayfanın çevirisi ya da on beş terimlik kısa liste. Tanımı veriyorlar, karşılığını vermiyorlar: “CTR, tıklama oranıdır” cümlesi bir mobilya üreticisine hiçbir şey söylemez.
Bu sayfada 60 terim var, yedi kategoride. Her terim üç sütunda duruyor: Türkçesi ve İngilizcesi, tek cümlelik tanımı, bir de sizin işinizde ne anlama geldiği. Sonunda da Türkiye’de bu terimlerden hangisinin gerçekten arandığını gösteren kendi ölçümümüz var.
Bu sözlüğü nasıl kullanmalı?
Baştan sona okumak zorunda değilsiniz. Elinizdeki raporda ya da teklifte geçen terimi yukarıdaki içindekilerden ilgili kategoriye gidip bulun. Her tablonun üçüncü sütunu tanımı değil, o rakamın sizin işinizde ne anlama geldiğini söyler. Karar verirken bakacağınız sütun odur.
Bir uyarı: aynı terim iki platformda farklı sayılabiliyor. Google’ın “dönüşüm” dediğiyle Meta’nın “sonuç” dediği çoğu zaman aynı olayı ölçmez, ölçse bile aynı zaman penceresine yazmaz. Bu yüzden iki raporun rakamlarını toplamak yerine her platformu kendi içinde dönemden döneme karşılaştırın.
Terimler yedi kategoriye ayrıldı çünkü bir işletmenin sorularının çoğu tek kategoride toplanıyor: parayı konuşuyorsanız ilk tabloya, raporu okuyorsanız ölçüm tablosuna, siteyi tartışıyorsanız arama motoru ve dönüşüm tablolarına bakmanız yeterli.
Dağılım tesadüf değil: reklam ile ölçüm birlikte 22 terim tutuyor, çünkü bir KOBİ’nin ajansla yaşadığı anlaşmazlıkların çoğu bu iki başlıkta çıkıyor. Para tarafı sekiz terimle kapanıyor; asıl karışıklık paranın nasıl ölçüldüğünde.
Para ve verim terimleri (8 terim)
Bu sekiz terim “ne harcadık, karşılığında ne aldık” sorusunun dilidir. Aralarındaki en kritik ayrım şudur: reklam harcamasından elde edilen gelir (ROAS) ciroyu ölçer, müşteri edinme maliyeti (CAC) ise kârı ölçmenize izin verir. İkisini karıştıran işletme, zarar eden bir kampanyayı başarılı sanır.
| Terim (Türkçe / İngilizce) | Ne demek | Sizin işinizde ne demek |
|---|---|---|
| Bütçe (budget) | Bir kampanyaya günlük ya da aylık olarak ayırdığınız üst sınır. | Google günlük bütçeyi bazı günler aşabilir, ay sonunda ortalamayı tutturur. Tek bir günün harcamasına bakıp panik yapmayın. |
| Teklif (bid) | Bir tıklama veya gösterim için ödemeyi kabul ettiğiniz en yüksek tutar. | Teklifi yükseltmek üst sırayı garanti etmez; sıralamada kalite de hesaba katılır. |
| Tıklama başına maliyet — TBM (CPC) | Bir tıklama için ödediğiniz ortalama tutar; kısaca tıklama maliyeti. | Sektör ortalamasının çok üstündeyse sorun genelde bütçe değil, kelime seçimi ve açılış sayfasıdır. |
| Bin gösterim başına maliyet — BGBM (CPM) | Reklamın bin kez gösterilmesinin maliyeti; kısaca bin gösterim maliyeti. | Bilinirlik kampanyasının para birimi. Satış kampanyasında tek başına hiçbir şey söylemez. |
| Edinme başına maliyet — EBM (CPA) | Bir dönüşüm elde etmek için ödediğiniz ortalama tutar. | “Dönüşüm” neyse EBM ona göre değişir. Form ile telefonu aynı torbaya atarsanız rakam yanıltır. |
| Müşteri adayı maliyeti (CPL) | Bir müşteri adayı elde etmenin reklam maliyeti. | Satış ekibiniz gelen adayların kaçını kapattığını bilmiyorsa bu rakam tek başına karar verdirmez. |
| Reklam harcamasından elde edilen gelir (ROAS) | Reklama harcanan her 1 liranın getirdiği ciro; kısaca reklam harcaması getirisi. | ROAS 4 ise 1 lira harcama 4 lira ciro demek. Kâr değil ciro ölçer: brüt marjınız yüzde 25 ise ROAS 4 başa baş noktasıdır. |
| Müşteri edinme maliyeti (CAC) | Bir yeni müşteri kazanmanın toplam maliyeti: reklam, ajans ve satış eforu dahil. | Gerçek kâr kararı bu rakamla verilir. Müşterinin ömür boyu bıraktığı tutarın altındaysa büyüyebilirsiniz. |
Tabloda önce son iki satıra bakın. ROAS iyi görünüp CAC kötü çıkıyorsa reklamdan değil marjdan ya da satış sürecinden kaybediyorsunuz demektir. Rakamların hangi bütçe aralığında anlamlı olduğunu görmek için Bursa’daki KOBİ’ler için Google Ads bütçesi yazımıza bakabilirsiniz.
Hangi rakamın sizin için ana rakam olduğu iş modelinize bağlı. E-ticaret yapıyorsanız satış anında ciro oluştuğu için reklam harcamasından elde edilen gelir doğrudan ölçülebilir. Hizmet satıyorsanız satış haftalar sonra kapandığından o rakam anlamını yitirir; sizin ana rakamınız müşteri adayı maliyeti ve o adayların kaçının işe döndüğüdür. İki iş modeli aynı raporla yönetilmez.
Reklam terimleri (11 terim)
Reklam terimlerinin çoğu tek bir mekanizmayı anlatır: hangi aramada çıkacağınız ve o çıkışın kaça mal olacağı. Google’ın kendi belgesine göre Kalite Puanı 1 ile 10 arasında verilir ve üç sinyalden oluşur; teklif ise sıralamayı tek başına belirlemez.
| Terim (Türkçe / İngilizce) | Ne demek | Sizin işinizde ne demek |
|---|---|---|
| Gösterim (impression) | Reklamınızın bir kez ekranda görünmesi. | Görünmek görülmek değildir; ölçüsü görüntülenebilirliktir. |
| Tıklama (click) | Reklama yapılan tıklama; arama reklamlarında faturayı bu üretir. | Tıklama artışı tek başına iyi haber değil. Aynı dönemde müşteri adayı sayısı artmadıysa para boşa gidiyor. |
| Tıklama oranı — TO (CTR) | Tıklama sayısının gösterim sayısına oranı. | Reklam metninizin ilgi çekip çekmediğinin en hızlı sinyali. Düşükse önce başlığı değiştirin. |
| Kalite Puanı (Quality Score) | Google’ın anahtar kelimenize 1–10 arası verdiği not; tıklama oranı tahmini, reklam alaka düzeyi ve açılış sayfası deneyiminden oluşur. | Düşük puan, rakibinizle aynı sırayı ondan pahalıya almanız demektir. |
| Reklam Sıralaması (Ad Rank) | Reklamınızın hangi sırada çıkacağını belirleyen değer. | Bütçe artırmadan üst sıraya çıkmanın yolu buradan geçer: sayfa deneyimini düzeltmek teklifi yükseltmekten ucuzdur. |
| Anahtar kelime (keyword) | Reklamınızın hangi aramalarda çıkacağını söylemek için satın aldığınız kelime. | Sizin seçtiğiniz kelimedir; kullanıcının yazdığı değildir. |
| Arama terimi (search term) | Kullanıcının arama kutusuna gerçekten yazdığı ifade. | Bu ikisinin farkını bilmeyen hesaplar bütçenin önemli bir kısmını alakasız aramalara verir. |
| Negatif anahtar kelime | Reklamın çıkmasını istemediğiniz kelime. | İlk eklenecekler: “ücretsiz”, “bedava”, “iş ilanı”, “şikayet”, “nasıl yapılır”. |
| Eşleme türü (match type) | Anahtar kelimenizin ne kadar geniş bir arama kümesini karşılayacağı ayarı. | Geniş eşleme bütçeyi hızlı tüketir. Kontrolü negatif kelime listesi sağlar. |
| Gösterim payı (impression share) | Çıkabileceğiniz açık artırmaların kaçında gerçekten çıktığınız. | Yüzde 30 ise pazarın üçte birindesiniz. Büyüme alanınız bu tek rakamda görünür. |
| Yeniden pazarlama (remarketing) | Sitenizi daha önce ziyaret etmiş kişilere tekrar reklam gösterme. | En ucuz dönüşüm genellikle buradan gelir; kurulumu piksele bağlıdır. |
Bu tabloda ajansınıza sorulacak tek soru şu: geçen ay kaç negatif anahtar kelime eklendi? Cevap yoksa arama terimi raporu okunmuyor demektir. Reklam veriyor ama karşılığını göremiyorsanız reklam veriyorum ama müşteri gelmiyor yazısındaki teşhis sırası işinizi görür; hangi kanaldan başlanacağı sorusu için de Meta Ads mi Google Ads mi karşılaştırmamız var.
Ölçüm ve analitik terimleri (11 terim)
Ölçüm terimleri raporun okunabilmesini sağlar. Google Analytics 4’ün belgesine göre etkileşimli oturum, 10 saniyeden uzun süren veya en az iki sayfa görüntülenen ya da en az bir anahtar olay tetikleyen ziyarettir. Hemen çıkma oranı da tam olarak bunun tersidir.
| Terim (Türkçe / İngilizce) | Ne demek | Sizin işinizde ne demek |
|---|---|---|
| Oturum (session) | Bir kişinin sitenizde geçirdiği tek bir ziyaret. | Ziyaret sayısıdır, kişi sayısı değildir. |
| Kullanıcı (user) | Sitenizi ziyaret eden ayrı kişi. | Bir kullanıcı bir ayda beş oturum açabilir. “Kaç kişi geldi” sorusunun cevabı budur. |
| Etkileşimli oturum (engaged session) | 10 saniyeden uzun süren veya en az iki sayfa görüntülenen ya da en az bir anahtar olay tetikleyen ziyaret. | “Kaç kişi girdi” değil “kaç kişi kaldı” sorusunun cevabı. |
| Hemen çıkma oranı (bounce rate) | Etkileşimli olmayan oturumların oranı. | Yüksek olması her zaman kötü değil: telefon numaranızı görüp arayan ziyaretçi de bu grupta sayılır. |
| Etkinlik (event) | Sitede gerçekleşen her şey: sayfa görüntüleme, tıklama, form gönderimi, video izleme. | Analytics 4’ün tüm dünyası etkinlik üzerine kurulu; sayfa görüntüleme de bir etkinliktir. |
| Anahtar olay (key event) | İşletme için değerli olduğunu işaretlediğiniz etkinlik. Eski adı dönüşümdü. | Hepsini işaretlerseniz hiçbiri anlamlı olmaz. En fazla üç tane seçin: form, telefon, WhatsApp. |
| Dönüşüm (conversion) | İstediğiniz eylemin gerçekleşmesi: form gönderimi, arama, satın alma. | Reklam platformları dönüşümü kendi tanımına göre sayar; iki platformun rakamı asla toplanmaz. |
| Dönüşüm oranı | Dönüşüm sayısının oturum sayısına oranı. | Trafik almadan önce bakılacak rakam. Düşükse daha çok ziyaretçi daha çok para kaybı demektir. |
| İlişkilendirme (attribution) | Bir dönüşümün hangi kanala ve hangi temasa yazılacağını belirleyen model. | Aynı satış hem Google hem Meta raporunda görünebilir. Toplam ciroyu ikiye katlamayın. |
| UTM etiketi | Bağlantının sonuna eklenen ve trafiğin nereden geldiğini söyleyen işaret. | E-postadan, WhatsApp’tan ve karekoddan gelen ziyaretçiyi ancak bununla ayırabilirsiniz. |
| Piksel (pixel) | Sitenize eklenen ve ziyaretçi davranışını reklam platformuna bildiren kod parçası. | Piksel yoksa yeniden pazarlama da yoktur, dönüşüm ölçümü de yoktur. |
Bu tablonun en pahalı yanlış anlaması ilişkilendirmede yaşanıyor. Aynı müşteri önce bir Meta reklamını görüp sonra markanızı Google’da arayıp tıkladıysa, iki platform da o satışı kendi hanesine yazar. İki raporu toplayan işletme cirosunu iki katı sanır ve bütçesini yanlış kanala kaydırır.
Bu tablodaki terimlerin hepsi tek bir kuruluma bağlı: etiket yöneticisi ve Analytics 4 doğru bağlanmadıysa raporun tamamı tahmin olur. Kurulumun nasıl yapıldığını GA4 ve dönüşüm takibi kurulumu yazımızda adım adım anlattık.
Arama motoru terimleri (10 terim)
Arama motoru terimleri sıralama tartışmasının dilidir. Sıra konuşmadan önce iki şeyi doğrulamak gerekir: sayfa Google’ın dizininde mi, ve hangi sorguda ne kadar görünüyor. İkisi de Search Console’da ücretsiz görünür; tahmin etmeye gerek yoktur.
| Terim (Türkçe / İngilizce) | Ne demek | Sizin işinizde ne demek |
|---|---|---|
| SEO (arama motoru optimizasyonu) | Sitenin reklamsız arama sonuçlarında üst sırada çıkması için yapılan çalışmaların tamamı. | Reklam gibi anında sonuç vermez; kurulan yapı durdurduğunuzda kaybolmaz. |
| SERP (arama sonuç sayfası) | Google’a bir şey yazdığınızda çıkan sonuç sayfasının tamamı. | Artık sadece on mavi bağlantı değil: harita, reklam, yapay zekâ özeti ve soru kutuları da o sayfada. |
| Organik trafik | Reklam olmadan, arama sonuçlarından gelen ziyaret. | Tıklama başına ödeme yoktur; maliyeti içerik ve zamandır. |
| Dizine ekleme (index) | Google’ın sayfanızı arama sonuçlarına dahil etmesi. | Sayfa dizinde değilse sıralama tartışması anlamsızdır. Önce Search Console’dan bakın. |
| Tarama (crawl) | Arama motoru botunun sayfanızı gezip okuması. | Site çok yavaşsa bot her sayfayı okumadan çıkar; hız burada sıralamaya dokunur. |
| Backlink (geri bağlantı) | Başka bir sitenin size verdiği bağlantı. | Toplu satın alınan bağlantılar ceza riski taşır. Sektörünüzden gerçek tek bir bağlantı yüzlercesinden değerlidir. |
| Başlık etiketi (title tag) | Arama sonucunda tıklanabilir başlık olarak görünen metin. | Sıralamayı da tıklanmayı da etkileyen tek satır. İşletme adıyla değil, aranan ifadeyle başlasın. |
| Meta açıklama | Başlığın altında görünen iki satırlık özet. | Sıralamayı doğrudan belirlemez, tıklanma oranını belirler. |
| Öne çıkan snippet | Sonuçların en üstünde kutu içinde verilen doğrudan cevap. | Sorunun cevabını yazının başında net bir cümleyle vermek buraya girmenin en kestirme yoludur. |
| Yerel SEO | Haritalarda ve “yakınımdaki” aramalarında çıkma çalışması. | Google’a göre yerel sıralamanın üç bileşeni var: alaka düzeyi, mesafe ve öne çıkma. Üçünden ikisi işletme profilinizde yönetilir. |
Tabloda ilk bakılacak satır dizine ekleme. Search Console’da sayfanız “dizine eklenmedi” görünüyorsa ne başlık etiketi ne backlink işe yarar; sıra tartışması ancak sayfa dizindeyken anlamlıdır. Bu kontrol ücretsizdir ve iki dakika sürer.
Sıralama takıntısı yerine görünürlük takıntısı daha çok işe yarar: aynı sorguda hem haritada hem organik sonuçta hem de yapay zekâ özetinde çıkmak, tek bir sırada birinci olmaktan daha fazla müşteri getirir.
Web sitesi ve dönüşüm terimleri (8 terim)
Bu sekiz terim reklam bittikten sonra ne olduğunu anlatır. Google’ın sayfa deneyimi ölçütleri nettir: en büyük içerik boyaması 2,5 saniye, sonraki boyamayla etkileşim 200 milisaniye, düzen kayması 0,1 eşiğinin altında olmalıdır. Bu eşikleri geçemeyen sayfa, tıklamayı müşteriye çeviremez.
| Terim (Türkçe / İngilizce) | Ne demek | Sizin işinizde ne demek |
|---|---|---|
| Açılış sayfası (landing page) | Reklama tıklayan kişinin indiği sayfa. | Ana sayfaya yollanan reklam trafiğinin dönüşümü neredeyse her zaman düşük çıkar. |
| Harekete geçirici mesaj (CTA) | Ziyaretçiden ne yapmasını istediğinizi söyleyen düğme veya cümle. | Sayfada birden fazla farklı istek varsa hiçbiri yapılmaz. Sayfa başına tek ana istek. |
| Huni (funnel) | Ziyaretçinin ilk temastan satışa kadar geçtiği kademeler. | Hangi kademede kaç kişi düştüğünü bilmiyorsanız bütçeyi nereye koyacağınızı da bilemezsiniz. |
| Müşteri adayı (lead) | İletişim bilgisini bırakmış potansiyel müşteri. | Ajans “lead” sayısı verirken neyi saydığını sorun: form mu, tıklama mı, mesaj mı? |
| Nitelikli müşteri adayı | Bütçesi, ihtiyacı ve karar yetkisi işinize uyan aday. | Yüz adayın onu nitelikliyse asıl maliyet kalemi budur, adayın kendisi değil. |
| Dönüşüm oranı optimizasyonu (CRO) | Mevcut trafiğin daha büyük kısmını müşteriye çevirme çalışması. | Trafik satın almadan önce yapılacak iş. Aynı ziyaretçiyle iki kat müşteri en ucuz büyümedir. |
| Core Web Vitals | Google’ın sayfa deneyimi ölçütleri: yüklenme, etkileşim ve düzen kararlılığı. | Eşikler sırasıyla 2,5 saniye, 200 milisaniye ve 0,1. Mobilde ölçün, masaüstünde değil. |
| A/B testi | İki sürümü aynı anda yayınlayıp hangisinin daha çok dönüştürdüğünü ölçme. | Az trafikli sitelerde sonuç anlamlı çıkmaz; önce trafik, sonra test. |
Bu tablodaki terimlerin tamamı tek bir soruya hizmet eder: ziyaretçi neden müşteri olmuyor? Sıra dışı bir sebep aramadan önce web siteniz neden lead getirmiyor yazımızdaki sıradan sebepleri eleyin. Hız tarafında nerede durduğunuzu merak ediyorsanız 61 Bursa işletmesinin sitesini ölçtüğümüz Core Web Vitals raporuna bakın.
Sosyal medya ve içerik terimleri (6 terim)
Sosyal medya raporlarında en sık karıştırılan iki terim erişim ve gösterimdir. Erişim kişi sayar, gösterim görüntülenme sayar: bin kişiye üç kez görünen bir gönderinin erişimi 1.000, gösterimi 3.000’dir. Rapor karşılaştırırken hangisine baktığınızı bilmek şart.
| Terim (Türkçe / İngilizce) | Ne demek | Sizin işinizde ne demek |
|---|---|---|
| Erişim (reach) | İçeriği en az bir kez gören ayrı kişi sayısı. | Gösterimle karıştırmayın: aynı kişiye üç kez görünmek erişimi değil gösterimi büyütür. |
| Etkileşim oranı | Beğeni, yorum, kaydetme ve paylaşmanın erişime oranı. | Takipçi sayısından çok daha anlamlı. Küçük hesap yüksek oranla büyük hesabı geçebilir. |
| Kaydetme (save) | Kullanıcının gönderiyi sonra bakmak üzere saklaması. | Beğeniden ağır basan bir sinyal; içeriğin işe yarar bulunduğunu söyler. |
| Organik ve ücretli ayrımı | Para vermeden ulaşılan kitle ile reklamla ulaşılan kitle. | Raporda ikisi tek rakamda birleştirilmişse büyüme mi satın alım mı olduğu görünmez. |
| İçerik takvimi | Hangi gün hangi içeriğin yayınlanacağını önceden belirleyen plan. | Düzensiz paylaşım algoritmadan çok ekipten kaynaklanan bir sorundur; takvim onu çözer. |
| Kullanıcı üretimi içerik (UGC) | Müşterilerin kendi çektiği fotoğraf ve videolar. | Üretim maliyeti düşük, güven etkisi yüksek. İzin almadan yayınlamayın. |
Sosyal medya raporunda tek bir soru sorulacaksa şu olsun: bu ay kaç kişi bize buradan yazdı? Beğeni ve erişim, o rakama giden yolun ara istasyonlarıdır; kendileri hedef değildir.
Sosyal medya terimlerinde bir tuzak daha var: platformlar aynı ada farklı hesaplama kuruyor. Bir platformun “video görüntüleme” saydığı süre üç saniye olabilirken diğerinde bir saniyedir. Bu yüzden iki platformun etkileşim oranını yan yana koymak yanıltır; her platformu kendi geçmişiyle karşılaştırın.
Yapay zekâ araması terimleri (6 terim)
Bu altı terim son iki yılda ortaya çıktı ve hâlâ Türkçe karşılıkları oturmadı. Ortak mesele şu: insanlar artık cevabı arama sonuçlarından değil, doğrudan yapay zekâ asistanından alıyor. O cevabın altında kaynak olarak görünmek yeni birinci sıradır.
| Terim (Türkçe / İngilizce) | Ne demek | Sizin işinizde ne demek |
|---|---|---|
| GEO (üretken motor optimizasyonu) | İçeriğin ChatGPT, Gemini ve benzeri araçlarda kaynak gösterilmesi için yapılan çalışma. | SEO’nun yerini almaz, üstüne biner. Aynı içerik hem sıralanır hem alıntılanır. |
| AI Overview (yapay zekâ özeti) | Google’ın arama sonuçlarının üstünde ürettiği özet kutusu. | Kutunun içinde kaynak olarak geçmezseniz tıklama alma ihtimaliniz belirgin biçimde düşer. |
| Alıntı (citation) | Yapay zekâ cevabının altında kaynak olarak gösterilen bağlantı. | Ölçülebilir hedef budur: kaç sorguda kaynak olarak geçtiğiniz. |
| Varlık (entity) | Arama motorunun tanıdığı isim: işletme, kişi, marka, yer. | İşletme adınız her yerde aynı yazılmıyorsa motor sizi tek bir varlık olarak tanımaz. |
| Bot erişimi (robots.txt) | Hangi tarayıcı botun sitenizi okuyabileceğini belirten dosya. | Yapay zekâ botlarını engelliyorsanız o araçların cevaplarında hiç görünmezsiniz. Önce bunu kontrol edin. |
| Yapılandırılmış veri (schema) | Sayfanın ne anlattığını makineye söyleyen etiketleme. | Sıkça sorulan sorular, ürün ve işletme bilgisi bu etiketlerle makinece okunur hale gelir. |
Buradaki en somut ilk adım teknik: sunucunuz yapay zekâ botlarını engelliyor mu? Engelliyorsa yazdığınız hiçbir içerik o araçlara ulaşmaz. Kontrolü nasıl yapacağınızı işletmeniz ChatGPT ve Google AI Overview’da çıkıyor mu yazımızda anlattık.
Türkiye’de hangi pazarlama terimi gerçekten aranıyor?
Google Anahtar Kelime Planlayıcı’dan 31 Ağustos 2026’da çektiğimiz veriye göre en çok aranan terim “seo nedir”: aylık ortalama 6.600 arama. Onu 1.900 aramayla “huni nedir”, “anahtar kelime nedir”, “dijital pazarlama nedir” ve “google ads nedir” izliyor. Ölçtüğümüz 26 terimin aylık toplamı 23.660.
26 pazarlama terimini Google Anahtar Kelime Planlayıcı’da Türkiye geneli, Türkçe ve tam eşleşme ayarıyla ölçtük (31 Ağustos 2026). Aylık toplam 23.660 arama çıktı. En çok aranan “seo nedir” (6.600), en az aranan “kalite puanı nedir” (10). Yirmi altı terimin yirmi üçünde rekabet “düşük” görünüyor.
Dikkat çeken bulgu şu: İngilizce kısaltma ve terimlere giden arama toplamı 6.280. İnsanlar “tıklama başına maliyet” yazmıyor, “cpc” yazıyor. Bu yüzden bu sayfadaki her terim çift geçiyor — Türkçesi önde, İngilizcesi parantezde. Kapsam notu: Planlayıcı yalnızca tam eşleşen sorguyu sayar, “roas hesaplama” gibi varyantlar bu toplamın dışında; ayrıca ölçüm Türkiye geneli, Bursa değil.
Bu fark başlık yazarken doğrudan işe yarıyor: aynı terimin “nedir” biçimi “ne demek” biçiminin üç ila dört katı aranıyor. Sayfa başlığınızı “CTR ne demek” diye kurarsanız aramanın büyük kısmını baştan bırakmış olursunuz. Küçük bir tercih, ölçülebilir bir fark.
Bu tablonun pratik sonucu şu: kendi müşterinize yazarken terimin Türkçesini kullanın, ama sayfada İngilizcesini de bulundurun. Aksi halde raporundaki kısaltmayı Google’a yazan potansiyel müşteri sizi değil, çeviri bir sözlüğü bulur. Terimlerin bütün bir strateji içinde nereye oturduğunu Bursa’da dijital pazarlama rehberimizde topladık; ölçüm ve reklam tarafını sizin adınıza kurmamızı isterseniz Google ve Meta reklam yönetimi hizmetimize bakabilirsiniz.
Ölçümün ikinci bulgusu da işletmeler için fırsat: yirmi altı terimin yirmi üçünde reklam rekabeti “düşük” görünüyor. Yani bu sorguların çoğunda ciddi bir Türkçe kaynak yok. Kendi sektörünüzün terimlerini kendi sitenizde doğru düzgün açıklayan bir sayfa, hem arama sonuçlarında hem yapay zekâ cevaplarında uzun süre yalnız kalabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Dijital pazarlama terimlerini bilmeden ajansla çalışabilir miyim?
Çalışabilirsiniz ama denetleyemezsiniz. Terimleri bilmeyen işletme, raporun iyi mi kötü mü olduğunu ajansın yorumundan öğrenir. Beş terim yeter: müşteri adayı maliyeti, dönüşüm, dönüşüm oranı, reklam harcamasından elde edilen gelir ve gösterim payı. Bu beşini bilen bir işletme sahibi toplantıda doğru soruyu sorar.
ROAS ile yatırım getirisi arasındaki fark nedir?
Reklam harcamasından elde edilen gelir (ROAS) ciroyu ölçer: harcanan 1 liranın kaç lira satış getirdiğini söyler. Yatırım getirisi ise kârı ölçer; ürün maliyetini, ajans ücretini ve satış eforunu düşer. Brüt marjınız yüzde 25 ise ROAS 4 kâr değil, başa baş noktasıdır. Karar verirken ikinciye bakın.
Dönüşüm ile müşteri adayı aynı şey mi?
Değil. Dönüşüm, sizin değerli saydığınız her eylemdir: form gönderimi, telefon tıklaması, katalog indirme. Müşteri adayı ise iletişim bilgisini bırakmış gerçek bir kişidir. Katalog indiren yüz kişi yüz dönüşümdür ama yüz müşteri adayı değildir. Ajans raporunda hangisinin sayıldığını mutlaka sorun.
Tıklama başına maliyet mi bin gösterim başına maliyet mi daha ucuz?
Karşılaştırılamazlar, çünkü farklı şey satın alırlar. Tıklama başına maliyet (TBM) ziyaret satın alır, bin gösterim başına maliyet (BGBM) görünürlük satın alır. Satış peşindeyseniz tıklama modeli, bilinirlik peşindeyseniz gösterim modeli mantıklıdır. Ucuzluk kıyaslaması ancak ikisini de aynı sonuca, yani müşteri adayı maliyetine çevirdiğinizde anlamlıdır.
Aylık ajans raporunda önce hangi üç rakama bakmalıyım?
Müşteri adayı sayısı, müşteri adayı maliyeti ve bu adayların kaçının satışa döndüğü. Gösterim ve tıklama sayısı bu üçünü açıklamak için vardır, kendileri hedef değildir. Üçüncü rakamı ajans veremez; onu sizin satış ekibinizin kayıt tutması gerekir. Tutmuyorsa reklam performansı hakkında kimse kesin konuşamaz.
Bu terimlerin İngilizcesini mi Türkçesini mi kullanmalıyım?
İkisini birden. Ölçümümüzde İngilizce kısaltma ve terimlere giden arama 6.280 çıktı: insanlar Google’a “cpc” yazıyor. Ama müşterinizle konuşurken Türkçesini kullanmak anlaşılma şansınızı artırır. Yazılı raporlarda kısaltmayı ilk geçtiği yerde Türkçesiyle birlikte yazmak ikisini de çözer.
Özetle
- Altmış terim yedi kategoriye ayrıldı: reklam ve ölçüm birlikte 22 terimle listenin üçte birinden fazlasını tutuyor, çünkü ajans anlaşmazlıklarının çoğu bu iki başlıkta çıkıyor.
- Reklam harcamasından elde edilen gelir ciroyu ölçer, müşteri edinme maliyeti kârı ölçer. Kâr kararını ikincisiyle verin.
- Google Analytics 4’te etkileşimli oturum 10 saniye, iki sayfa veya bir anahtar olay eşiğine bağlıdır; hemen çıkma oranı bunun tersidir ve tek başına kötü haber değildir.
- Türkiye’de ölçtüğümüz 26 terim aylık toplam 23.660 arama alıyor ve bunların 6.280’i İngilizce kısaltmalara gidiyor — terimi çift yazmak arama karşılığını korur.
- Yapay zekâ araması tarafında ilk kontrol içerik değil, teknik: sunucunuz yapay zekâ botlarını engelliyorsa hiçbir içerik o cevaplara giremez.
Bugün tek bir şey yapacaksanız şunu yapın: son ajans raporunuzu açın, anlamadığınız üç satırın altını çizin, bu sayfada aratıp karşılığını okuyun. Bir sonraki toplantıya o üç soruyla girmek, raporu bir yıl daha sessizce onaylamaktan daha fazla para kazandırır.
Google Ads Yardım, Arama Ağı kampanyaları için Kalite Puanı hakkında — Kalite Puanı ölçeği ve üç bileşeni, 2026. support.google.com
Google Ads Yardım, Reklam Sıralaması: Tanım — sıralamayı belirleyen bileşenler, 2026. support.google.com
Google Ads Yardım, Arama terimleri raporu hakkında — anahtar kelime ile arama terimi ayrımı, 2026. support.google.com
Google Ads Yardım, İlişkilendirme modelleri hakkında — dönüşümün temas noktalarına dağıtılması, 2026. support.google.com
Google Analytics Yardım, Analytics boyutları ve metrikleri — etkileşimli oturum ve hemen çıkma oranı tanımları, 2026. support.google.com
Google Analytics Yardım, [GA4] Önerilen etkinlikler — etkinlik ve anahtar olay ayrımı, 2026. support.google.com
web.dev, Web Vitals — LCP 2,5 saniye, INP 200 milisaniye ve CLS 0,1 eşikleri, 2026. web.dev
Google İşletme Profili Yardım, Google’daki yerel sıralamanızı yükseltmeyle ilgili ipuçları — alaka düzeyi, mesafe ve öne çıkma bileşenleri, 2026. support.google.com
Google Search Central, Yapılandırılmış veriye giriş — schema etiketlemesinin arama sonuçlarındaki işlevi, 2026. developers.google.com
Mayata Vision ölçümü — Google Anahtar Kelime Planlayıcı, Türkiye geneli, Türkçe, tam eşleşme, 26 terim, 31 Ağustos 2026.
